VN
CN
RU
JP
KR
Người ta hay nói “sếp hành nhân viên”. Mà đúng, có những người sếp từng HÀNH thật: deadline phi lý, áp đặt vô tâm, lời nói nặng hơn trách nhiệm. Nhưng cũng vì thế, một định kiến ngầm được hình thành: rằng cứ bị góp ý nhiều, bị soi từng chữ, là đang bị “hành”.
Mà hiếm ai hỏi ngược lại: Vậy còn sếp, có ai đang hành họ không?
Tôi từng sửa một bản hợp đồng tới lần thứ 17 cho một cô nhân viên trẻ. Mười bảy lần. Không phải để thể hiện quyền lực, mà để CỨU lấy một thương vụ khỏi những lỗi tưởng như nhỏ, nhưng đủ làm lệch hướng cả kết quả lớn. Cô ấy không phản ứng, không chống đối. Nhưng cũng không thực sự hiểu rằng: GẦN ĐÚNG là SAI. Mà trong nghề của chúng tôi, đặc biệt là nghề pháp lý - GẦN ĐÚNG nghĩa là RỦI RO.
Và khi người viết không đủ sức nhận lỗi, thì người chịu trách nhiệm sẽ phải sửa thay.
Tôi không ngại sửa. Nhưng tôi cũng không thể không thở dài. Sửa đến lần thứ ba, tôi đã nghĩ: mình tự làm còn đỡ mệt. Nhưng sửa tới 17 lần, thì tôi biết: người được sửa đang được học bằng HỌC PHÍ CỦA NGƯỜI KHÁC.
Không học phí nào rẻ. Nhất là khi nó được trả bằng THỜI GIAN, NIỀM TIN, và ÁP LỰC của người gánh trách nhiệm. Bằng cả sự mỏi mệt khi phải kiểm từng câu chữ cho phần việc lẽ ra không thuộc về mình.
Tôi bắt đầu thấy mình bị “hành”, một cách KHÔNG TIẾNG ĐỘNG. Bởi sự hời hợt trá hình. Bởi những cái gật đầu thay cho hiểu biết. Bởi thói quen dễ dãi núp dưới vẻ ngoan ngoãn: “Sếp sửa được thì sếp sửa luôn cho nhanh.”
Nó âm thầm bào mòn, nó biến một đội ngũ từ nơi rèn luyện thành nơi sửa lỗi.
Biến người lãnh đạo thành người DỌN DẸP. Biến môi trường trưởng thành thành nơi dung dưỡng tư duy CHUYỂN TRÁCH NHIỆM.
Tôi không viết những dòng này để than thở. Càng không biện minh cho sự khắt khe. Tôi chỉ muốn nói rõ một điều, mà lâu nay ít ai chịu nói: Có những người sếp không hề “hành” ai cả, mà đang bị “hành” mỗi ngày, bởi chính sự thiếu trách nhiệm của những người đang được trao cơ hội học nghề.
Xã hội dễ cảm thông với nhân viên khi họ bị chỉnh sửa. Nhưng hiếm ai từng THƯƠNG người sếp, khi họ phải gồng mình sửa thay đến lần thứ 17, chỉ để cứu lấy một sản phẩm mà chính họ không phải là người làm.
Tôi vẫn sửa. Không phải vì tôi cam chịu. Mà vì tôi hiểu: Trong tổ chức, luôn phải có người chịu trách nhiệm cuối cùng.
Nếu người trẻ chưa gánh được, thì người sếp sẽ gánh, bằng sự CHỈN CHU, bằng sự TĨNH LẶNG, và đôi khi bằng cả DANH DỰ NGHỀ NGHIỆP.
Nên nếu một ngày, bạn thấy sếp soi kỹ từng câu chữ, bắt sửa một văn bản “gần đúng”…
Đừng vội nghĩ mình đang bị hành, hãy tự hỏi: Liệu bạn có đang hành lại sếp, bằng sự dễ dãi mang nhãn “ngoan ngoãn”?
Liệu bạn đang học nghề, hay chỉ đang để người khác TRẢ GIÁ GIÚP cho sự chưa sẵn sàng của mình?
P/s: Viết cho chính mình và cho những người trẻ trong nghề. Một chút tự sự không phải để kể khổ, mà để giữ cho chữ nghĩa không trôi đi quá dễ dàng.
